GUATR NEDİR?

Boynun ön alt kısmında, nefes borusunun etrafında bulunan  Tiroid bezinin büyümesine ve şişmesine “ Guatr“ denilir. Tiroit bezi boynun ön bölümünde adem elması adı verilen kıkırdağın hemen altında bulunan kelebek şeklinde bir organdır.

Guatrın nedenleri.

Tüm dünyada Guatrın en yaygın nedeni i y o t eksikliğidir. Tiroid hormonu yapımında iyot çok etkilidir, dolayısıyla iyot yokluğunda yeteri kadar tiroid hormonu (T3, T4) yapılamaz. Hipofiz bezi TSH (tiroit uyarıcı hormon)salgılar ve tiroiti sürekli uyarır ve bu durum da tiroitin büyümesine yani guatra sebep olur.

İyot eksikliği kadar yiyeceklerle iyot alımı fazlalığı da guatra neden olabilir.

* İkinci sık nedeni Hashimato tiroitidir. Hashimato tiroitinde, tiroit bezi bağışıklık sistemi tarafından tahrip edilir. Tahrip olan tiroit bezi yeteri kadar hormon üretemez (az çalışır). Bu durumda hipofiz bezi, yine tiroit bezini sürekli hormon yapımı için uyarır. Sonuçta tiroit bezinde büyüme, yani guatr gelişir.

*Graves hastalığında, bağışıklık sistemi tiroit uyarıcı otoantikor(tiroit uyarıcı immunglobin) salgılanmasını sağlar. Buna bağlı guatr ve hipertroit gelişir (bez fazla çalışmaya başlar).

G u a t r k i m l e r d e d a h a s ı k g ö r ü l ü r ?

Guatr her yaşta hastada ortaya çıkabilir. Ancak orta yaş üstü insanlarda ve kadınlarda daha sık görülür.

İyot eksikliği , kalıtım , gebelik, radyasyon, viral enfeksiyonlar, menopoz, sigara kullanımı, lityum ve interferon gibi ilaç kullananlar guatr açısından risk altındadır.

G u a t r ı n ç e ş i t l e r i .

Tiroit bezinin büyümesi ve gözle görünür hale gelmesine halk arasında “guatr” deniyor. Ancak guatr adı altında nedenleri, tanı yöntemleri ve tedavisi son derece de farklı sayıda tiroit bezi hastalıkları yer alıyor.

Guatrın, n o d ü l lü (yumrulu) ve nodülsüz (d i f f ü z) iki tipi bulunur.

*Bez, hacim olarak düzgün, simetrik olarak büyürse “Diffüz”, yani nodülsüz guatr diyoruz. Nodül (yumru) varlığında ise “nodüllü guatr” olarak adlandırılır. Birden fazla nodül varsa “multinodüler guatr” denir.

Fotoğrafta ameliyat ettiğim, multinodüllü guatrı olan bir hastam…

T i r o i d n o d ü l ü n a s ı l a n l a ş ı l ı r ?

Ayna karşısına geçilir ve tiroid kontrol edilir. Bunun için boynun ön kısmın-da Adem Elması’nın hemen altında olan şişlik veya genişleme olup olmadığına bakılmalıdır, bez bu bölgededir. Bu kontroller başı geriye yaslayarak yapılmalı..

Şayet bu bölgede şişlik veya genişleme görülürse hemen bir hekime baş vurulmalıdır.

Tiroid bezinde nodül saptanmışsa, bir endokrinoloji uzmanına veya genel cerrahi uzmanına gösterilir. Bu uzmanlar da ultrason, kan testleri ve gerekli görürlerse tiroit sintigrafisi isteyebilirler.

Tiroid nodülü teşhisinde yapılması gerekenler nelerdir ?

Doktorunuz sizden ayrıntılı bilgi alacak, muayenenizi yapacak ve gerekli olacak kan testlerini (T3, T4, TSH v.b) isteyecek. Ultrason tetkiki sonucunda, çoğunda tiroid bezindeki nodüllerden biopsi örneği alacak, ince iğne ile nodüle girilip aspire edecektir(numune). Bu işlem sıklıkla ultrason eşliğinde yapılıp, alınan materyal patoloji uzmanına gönderilecektir.

Tiroid nodüllerinde sıklıkla istenen bir diğer metod “troid sintigrafisi” dir. Bu tanı yönteminde tiroid nodülü (sıcak nodül) veya (soğuk nodül) tiroid bezinin az veya çok çalışmasını gösterir. Soğuk nodüllerde tiroid k a n s e r i riski % 5 kadardır.

G u a t r b e l i r t i l e r i .

İç salgı bezlerinden biri olan tiroid, T3 ve T4 adlı hormonların üretilmesi ve kan dolaşımına salınmasından sorumlu organdır. Metabolizma ile ilgili tüm işlemlerin kontrol edilmesini ve yürütülmesini sağlayan tiroid bezinin bu çalış- malarını yerine getirilmemesi durumunda pek çok sağlık problemi oluşur.

Tiroid bezinin a z veya ç o k çalışmasına bağlı pek çok hastalık belirtisi ortaya çıkar :

*Beslenme düzeninde belirgin bir değişim olmaksızın kilo a l m a k ya da kilo v e r m e k.

*Kalp hızında değişme, ç a r p ı n t ı veya yavaşlama…

*Yorgunluk ve halsizlik.

*Gün içinde kendisini bitkin hissetmek, sürekli uyku isteği veya uykuya dalamamak gibi uyku problemleri…

*Kol ve bacaklarda ani uyuşma ya da karıncalanma hissi, kas ve eklem ağrıları ve kasların zayıflaması gibi değişimler…

*Uzun süren kabızlık, ishal ve barsak hareketlerinde yavaşlama gibi barsak problemleri.

*Kadınlarda regl döneminde ağrı, adet düzensizliği…

*Erkeklerde cinsel isteksizlik hatta kısırlık…

*Aşırı terleme veya el ve ayakların soğuk hissedilmesi, üşüme..

*Sac dökülmesi, tırnakların kolay kırılması, derinin kuruması gibi…

Bu belirtileri olan herkes kendine göre de yorum yapmamalı, böyle yaparsa o zaman da hastalık hastası olabiliriz. Bu belirtileri olan kimse kendisince yorum yapmadan hekime baş vurmalıdır.

Guatrın tanısı ve tedavi yöntemlerini gelecek yazımda anlatmaya gayret edeceğim…Sorularınızı bekliyorum. Saygılarımla.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir